Dự án trụ sở Bộ Ngoại giao vi phạm điều gì, ai chịu trách nhiệm?
Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ vi phạm sang Bộ Công an
Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã tiến hành chuyển giao thông tin hồ sơ và tài liệu có dấu hiệu vi phạm các quy định pháp luật liên quan đến đấu thầu, đầu tư xây dựng công trình và quản lý sử dụng tài sản nhà nước sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền. Những vụ việc này đều gây hậu quả nghiêm trọng đối với dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao.
Các dấu hiệu vi phạm được phát hiện
Trong quá trình thanh tra, TTCP đã phát hiện nhiều sai phạm trong việc tổ chức đấu thầu, phê duyệt dự án và quản lý chi phí đầu tư. Cụ thể, Hội đồng thi tuyển phương án kiến trúc đã tự ý thay đổi mức điểm tối thiểu từ 70 điểm xuống 60 điểm, dẫn đến việc lựa chọn đơn vị tư vấn không đạt yêu cầu. Điều này khiến một công ty của Hàn Quốc chỉ đạt 68 điểm lại được chọn, trong khi công ty của Đức đạt 78,2 điểm lại bị loại. Hành vi này bị kết luận là vi phạm quy chế làm việc của hội đồng.
Bộ Ngoại giao đã tổ chức đấu thầu và ký hợp đồng cho 20 gói thầu với tổng giá trị hơn 4.388 tỉ đồng, vượt quá 904 tỉ đồng so với tổng mức đầu tư được phê duyệt. Việc này không chỉ vi phạm nguyên tắc quản lý chi phí đầu tư mà còn trái với ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, gây ra tình trạng phát sinh, vướng mắc và làm chậm tiến độ của dự án.
Thiệt hại do vi phạm gây ra
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, việc trình, thẩm tra và phê duyệt dự toán chi phí dự án thiết kế xây dựng, chi phí tư vấn giai đoạn 1 đã gây thiệt hại 139,4 tỉ đồng. Sau khi trừ đi các chi phí 96,5 tỉ đồng, số tiền thiệt hại còn lại là 42,9 tỉ đồng.
Ngoài ra, việc ký hợp đồng và thuê tư vấn nước ngoài đã gây thiệt hại ngân sách nhà nước tạm tính là 79,2 tỉ đồng. Vi phạm trong đánh giá hồ sơ đề xuất một số gói thầu trái quy định và lập thẩm định dự toán để chỉ định đã làm cho giá trị hợp đồng về thiết bị cao hơn nhiều so với giá thiết bị nhập khẩu sau thuế, từ 2 - 13 lần.
Trách nhiệm của lãnh đạo Bộ Ngoại giao
TTCP cũng xác định trách nhiệm của Bộ trưởng, Thứ trưởng phụ trách dự án, Ban quản lý dự án và các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc để dự án dừng thi công theo từng giai đoạn và kéo dài hơn 10 năm. Điều này đã gây lãng phí số vốn của Nhà nước đã chi cho dự án hơn 4.000 tỉ đồng.
Dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao được khởi công từ tháng 8-2009, với tổng mức đầu tư ban đầu gần 3.500 tỉ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 4.000 tỉ đồng. Dự án có tổng diện tích 8ha, gồm ba khối nhà, ban đầu dự kiến thi công trong bốn năm. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm, dự án vẫn chưa hoàn thành và chỉ sử dụng một phần nhỏ.
Từ cuối tháng 3, vụ việc liên quan đến dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao và ba vụ việc khác đã được đưa vào diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi và chỉ đạo. TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tổ chức kiểm điểm để xử lý trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm với tập thể, cá nhân liên quan. Ngoài ra, TTCP cũng chuyển kết luận đến Ủy ban Kiểm tra Trung ương để xem xét xử lý theo thẩm quyền.
