Diễn đàn Ý dân: Giáo dục - Sức mạnh cho phát triển bền vững
Giáo dục là nền tảng phát triển bền vững cho đất nước
Giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một xã hội phát triển, công bằng và thịnh vượng. Trong bối cảnh hiện nay, việc đổi mới giáo dục không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nhiệm vụ quan trọng để thực hiện khát vọng dân tộc. Các ý kiến góp ý gửi đến diễn đàn Ý dân đã đề xuất năm định hướng chính nhằm biến giáo dục thành sức mạnh phát triển bền vững.
Đẩy mạnh đổi mới chương trình giáo dục hướng đến kỷ nguyên số
Trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số đang trở thành những yếu tố mang tính thời đại. Do đó, cần xây dựng Chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo đến 2030, tầm nhìn 2045. Nội dung AI, an ninh mạng, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo… cần được tích hợp vào chương trình từ phổ thông đến đại học. Mô hình STEM (kết hợp nghệ thuật, đạo đức, thể chất…) sẽ giúp phát triển kỹ năng sáng tạo và giải quyết vấn đề. Ngoài ra, cần hoàn thiện cơ chế tự chủ đại học, khuyến khích nghiên cứu ứng dụng và liên kết doanh nghiệp - nhà trường. Điều này giúp khắc phục tình trạng "đào tạo không gắn với nhu cầu xã hội".
Giáo dục phải đảm bảo các yếu tố: thực hành, thực học, thực danh, thực nghiệp, tránh tình trạng chạy theo thành tích hay hiện tượng giáo dục quá chú trọng yếu tố phong trào.
Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là yếu tố quan trọng. Cần ban hành quy định mới về đãi ngộ, đào tạo liên tục và thu hút nhân tài. Đề xuất tăng lương cơ bản cho giáo viên lên mức trung bình khu vực ASEAN, hỗ trợ đào tạo nước ngoài về phương pháp giảng dạy hiện đại. Hệ thống đánh giá giáo viên cần dựa trên kết quả học tập của học sinh, không chỉ dựa vào bằng cấp. Việc nghiên cứu hình thành hệ thống các chức danh trong trường học cũng cần được thực hiện.
Đồng thời, cần có cơ chế bảo đảm xây dựng đội ngũ nhà giáo gương mẫu, trách nhiệm, đạo đức. Họ không chỉ là nhóm người thực hiện một công việc, một nghề nghiệp của xã hội mà còn nhận lãnh một sứ mạng cao cả để đào tạo nguồn nhân lực phát triển đất nước.
Đảm bảo bình đẳng và tiếp cận giáo dục cho mọi tầng lớp, vùng miền
Giáo dục phải đảm bảo bình đẳng và tiếp cận cho mọi tầng lớp, vùng miền. Cần mở rộng chương trình trường nội trú, hỗ trợ học phí đến đại học cho con em đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa. Đầu tư hạ tầng số để học trực tuyến ở biên giới, hải đảo. Hoàn thiện cơ chế xã hội hóa giáo dục, tránh sai lệch bằng cách khuyến khích đầu tư tư nhân nhưng dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước, đảm bảo chất lượng và công bằng.
Tích hợp giáo dục tư tưởng, đạo đức cách mạng
Cần chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh là cốt lõi và triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống giáo dục. Giáo dục phẩm chất, nhân cách cần làm trọng tâm, kết hợp với hệ giá trị quốc gia, văn hóa Việt Nam trong bối cảnh mới. Đề án đổi mới học tập chủ nghĩa Marx - Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh cần được triển khai sáng tạo, linh hoạt qua các hoạt động thực tiễn, tránh hình thức.
Tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục
Hội nhập sâu rộng là yêu cầu cấp thiết. Vì vậy, cần đẩy mạnh chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên với các nước tiên tiến; tham gia xếp hạng đại học quốc tế. Giải pháp thu hút đầu tư nước ngoài vào giáo dục chất lượng cao và tránh chạy theo lợi nhuận thuần túy. Thúc đẩy các trường đại học xây dựng các tạp chí khoa học có chất lượng ngày càng cao.
Xây dựng cơ chế công nhận bằng cấp quốc tế, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo từ trường đại học, góp phần xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo tại đô thị lớn, trong đó có TP.HCM. Đồng thời, cần có giải pháp phù hợp để đào tạo ngoại ngữ một cách hiệu quả, tiến tới việc sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ chính thức để quá trình hội nhập thuận lợi hơn.
